Milcząca zgoda konserwatora. Nowe przepisy przyspieszają decyzje dotyczące zabytków

Maja Bączkowska i Twój Wsparcie - tradycja i technologia w nieruchomościach 2025-11-25

Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw. Zmiana wprowadza rozwiązania, które mają uprościć procedury i skrócić czas oczekiwania na zgodę konserwatora. Najważniejszym z nich jest milczące załatwienie sprawy - brak sprzeciwu w ustawowym terminie będzie oznaczał możliwość wykonania zgłoszonych działań.


To istotne dla właścicieli nieruchomości, inwestorów oraz osób planujących prace na działkach lub budynkach objętych ochroną, również na terenie Kaszub.

Jedna decyzja zamiast dwóch

Dotychczas usunięcie drzew lub krzewów z terenów wpisanych do rejestru zabytków - w szczególności z parków, ogrodów i zaprojektowanej zieleni - wymagało dwóch niezależnych decyzji:

  • jednej na podstawie ustawy o ochronie zabytków,
  • drugiej na podstawie ustawy o ochronie przyrody.

Nowelizacja wprowadza jedną, zintegrowaną decyzję wydawaną przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Ma to usprawnić i uporządkować procedurę oraz wyeliminować dublowanie formalności.


Czytaj także: Żółta kartka na budowie


Kluczowa zmiana

Część spraw zostaje przeniesiona do procedury zgłoszenia, co oznacza, że w przypadku braku sprzeciwu organu w terminie 60 dni, zgłoszone działania mogą zostać wykonane. Rozwiązanie to dotyczy:

  • wykonywania robót budowlanych w otoczeniu zabytku,
  • trwałego przenoszenia zabytku ruchomego wpisanego do rejestru,
  • zmiany przeznaczenia lub sposobu użytkowania zabytku,
  • umieszczania na zabytku urządzeń technicznych, tablic, urządzeń reklamowych oraz napisów,
  • innych działań mogących wpływać na wygląd lub substancję zabytku.

Milczące załatwienie sprawy nie dotyczy usuwania drzew lub krzewów z nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, jeżeli teren nie jest parkiem, ogrodem ani formą zaprojektowanej zieleni.


Uprawnienia konserwatora 

Wprowadzenie procedury zgłoszenia nie znosi kontroli organu. Wojewódzki konserwator zabytków może:

  • wnieść sprzeciw,
  • wezwać do uzupełnienia braków,
  • odmówić zgody w sytuacjach przewidzianych przepisami.

Nowe przepisy nie zastępują również innych wymagań, takich jak zgłoszenia i pozwolenia wynikające z prawa budowlanego czy przepisów środowiskowych.

Co to oznacza dla właścicieli nieruchomości na Kaszubach?

Na terenie Kaszub znajduje się wiele działek i budynków położonych w otoczeniu obiektów wpisanych do rejestru zabytków – dworów, kościołów, dawnych założeń zieleni oraz historycznych układów przestrzennych.

W praktyce nowe przepisy oznaczają:

  • krótszy czas oczekiwania w sprawach dotyczących prac na takich terenach,
  • mniej formalności przy robotach w otoczeniu zabytku,
  • jaśniejsze zasady przy zmianie sposobu użytkowania budynków,
  • uporządkowaną procedurę przy usuwaniu drzew w zabytkowych parkach.

Dla osób kupujących działki, modernizujących domy lub planujących inwestycje usługowe to realne ułatwienie organizacyjne. Warto jednak pamiętać, że zgłoszenie musi być kompletne, a organ ma pełne prawo wnieść sprzeciw.


 Działki w Bukowinie


Termin wejścia w życie

Ustawa przewiduje, że większość przepisów zacznie obowiązywać po 6 miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Część zmian wejdzie w życie później, zgodnie z harmonogramem zapisanym w ustawie.

Podsumowanie

Nowelizacja ustawy o ochronie zabytków wprowadza:

  • milczące załatwienie sprawy po 60 dniach w wybranych przypadkach,
  • jedną decyzję w sprawie usuwania drzew i krzewów z zabytkowych parków i ogrodów,
  • ograniczenie liczby spraw wymagających pełnego postępowania,
  • usprawnienie procedur bez rezygnacji z nadzoru konserwatorskiego.

Zmiany są istotne zarówno dla właścicieli prywatnych nieruchomości, jak i dla inwestorów działających na rynku kaszubskim.

Reklama